سخن نقاب حقیقت

نگاهی به گاه نامه ایران باستان

ايرانيان سال خورشيدي نگاه ميداشتند.وسال را به ۱۲ ماه و هر ماه را به ۳۰ روز بخش ميکردند. به اين ترتيب سال ۳۶۰ روز ميشد و آغاز سال بعد هر سال ۵ روز و  ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه و ۴۶ ثانيه زودتر انجام ميشد.براي رفع اين مشکل هخامنشيان  هر ۶ سال  يک ماه به سالشان مي افزودند . ( جوليوس، سزار روم در سال ۴۶ پيش از ميلاد پس از گشايش مصر با تقويم ۳۶۵ روزه آشنا شد و آن را اقتباس کرد و ماه هفتم آن را به نام خويش JULY خواند و اين تقويم را JULIAN CALENDER ميخوانند.)

اشکانيان هم همان گاهنامه ي هخامنشيان را دنبال ميکردند.

ساسانيان ۱۲ ماه و ۳۰ روز را پاسداشتند ، براي هر روز نامي گزینش کردند و ۵ روز هم به آخر سال افزودند به نام ۵ بخش گاتها (سخنان ورجاوند زرتشت پاک ).

بدینگونه سال ساساني ۳۶۵ روز شد و براي جبران ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه، هر ۱۲۰ سال،يک ماه به آن مي افزودند.

در آغاز سده ي ششم ميلادي ساسانيان روش کبيسه را  برگزيدند،يعني هر ۴ سال ۱ روز به ماه مي افزودند.و آن را به نام "اَوَرداد" به چم (معني) روز افزوده خداداد مي ناميدند.

۷ روز نخست ماه به نام اهورامزدا و امشاسپندان يعني:

1. اورمزد (اهورامزدا)
2. بهمن
3. ارديبهشت
4. شهريور
5. سپندارمزد
6. خرداد
7. امرداد

و ۲۳ روز ديگر به نام ايزدان است.

روز هاي نخست، هشتم، پانزدهم و بيست و سوم هر ماه به نام خداوند است.

در ايران پس از تازش تازيان از سده هفتم، ماه قمري به جاي ماه خورشيدي دگرگون شد و نوروز جلو افتاد تا آنکه در سده ي هفدهم ، حکيم خيام نيشابوري سال خورشيدي را برشمرد و به نام سلطان جلال الدين، تاريخ جلالي ناميد و همه گیر شد.

نام هاي ۳۰ روز ماه :

۱. اورمزد /خداوند جان و خرد/

۲. بهمن /انيشه نيک/

۳. اَرديبهشت /راه راستي،دادگري/

۴. شهريور /توان برگزيده و سازنده/

۵. سپَندارمزد /مهر و آرايش افزاينده/

۶. خورداد /رسايي و خود شناسي/

۷. اَمرداد /بي مرگي و جاودانگي/

۸. دي به آذر /آفريدگار/

۹. آذر /آتش/

۱۰. آبان /آب ها/

۱۱. خير /خورشيد/

۱۲. ماه /ماه/

۱۳. تير /ستاره باران/

۱۴. گوش /گيتي/

۱۵. دي به مهر /آفريدگار/

۱۶. مهر /پيمان و دوستي/

۱۷. سروش /کارکرد به نداي وجدان،پيام آور راستي و دين/

۱۸. رَشَن /دادگري/

۱۹. فروردين /روان پاسدار،پيشرفت/

۲۰. وِرَهرام /پيروزي/

۲۱. رام /صلح و آشتي/

۲۲. باد /باد/

۲۳. دي به دين /آفريدگار/

۲۴. دين /وجدان و دين/

۲۵. اِرد /برکت و داده ي اَهورايي/

۲۶. اَشتاد /کار،داد،راستي/

۲۷.آسمان /آسمان/

۲۸. زامياد /زمين/

۲۹. مانترَه سپَند /سخن انديشه زا،نماز،گفتار نيک/

۳۰. اَنارام /نور درخشنده و روشنايي بي پايان/

نام ۱۲ ماه سال:

۱. فروردين /ماه فرَه وَشي ها(روان هاي پاسدار و پيشرفت دهنده)/

۲. ارديبهشت /ماه راستي ها و دادگري ها/

۳. خرداد /ماه خود شناسي هاو رسايي ها/

۴. تير /ماه وفور و فراواني/

۵. اَمُرداد /ماه بي مرگي ها/،(مُرداد که امروزه بکار ميرود به پرورده ي مرگ و نابودي است،بياييد از آن استفاده نکنيم.)

۶. شهريور /ماه نيروي سازنده و برگزيده

۷. مهر /ماه دوستي و پيمان

۸. آبان /ماه آبها

۹. آذر /ماه آتش و فروغ پاکي

۱۰. دي /ماه دهش،دادار

۱۱. بهمن /ماه خرد(منش نيک)

۱۲. اسفند /ماه مهر و آرامش افزاينده

نام ۵ روز آخر سال(که به نام ۵ بخش گات ها است):

اَهونَوَد                نام نخستين بخش از سرود هاي اشو زرتشت

اشتَوَد                 "      دومين      "              "                 "         

سپنتمَد               "      سومين     "             "                 "

وُهوخشَترَ           "     چهارمين     "            "                  "

وهيشتواشت      "      پنجمين     "             "                  "

نام روز بهيزک (کبيسه) اورداد:روز افزوده خداداد

 در هر ماه، يك بار نام روز و ماه يكي هستند. پدران ما اين روزها را جشن ميگرفتند و شادي ميكردند اين دوزاده جشن به نام  این ماهها خوانده ميشود :

- فروردينگان (19 فروردين)،

- ارديبهشتگان (2 ارديبهشت گاهنامه كنوني ايران و 3 ارديبهشت گاهنامه زرتشتي)  

- خردادگان (4 خرداد كنوني 6 خرداد زرتشتي)

- تيرگان (10 تير كنوني و 13 تير زرتشتي)

- امردادگان (3 امرداد كنوني و 7 امرداد زرتشتي)

- شهريورگان (30 امرداد كنوني و 4 شهريور زرتشتي)

- مهرگان (10 مهر كنوني و 16 مهر زردتشتي)

- آبانگان (4 آبان كنوني و 10 آبان زرتشتي)

- آذرگان (3 آذر كنوني و 9 آذر زرتشتي)

- ديگان (25 آذر، 2 و 9 دي كنوني و 8، 16 و 24 دي زرتشتي)

- بهمنگان (26 دي كنوني و 2 بهمن زرتشتي)

- اسفندگان(29 بهمن و 5 اسفند زرتشتي)